"Πάσας όμως τας μονάς της Σκίαθου επέπρωτω να επισκιάση η νεωτέρα αδελφή αυτών, η ιερά Μονή του Ευαγγελισμού η ιδρυθείσα επί των ερειπίων παλαιοτέρου μονυδρίου εν τη θέσει Αγαλλιανοί, ου την ύπαρξιν δεν απήντησα αρχαιότερον του ΙΗ αιώνος....."

"Επιποθεί και εκλείπει η ψυχή μου εις τας αυλάς του Κυρίου"

Με αυτά τα λόγια ο συγγραφέας θέλει να τονίσει τη διαφορά που υπάρχει μεταξύ των Μονών της Σκιάθου και της Μονής της Ευαγγελιστρίας ως προς το μέγεθος, τη λαμπρότητα, την κτιριακή πληρότητα και τη φήμη. Πράγματι όλα τα μοναστήρια της Σκιάθου της Σκιάθου υπήρξαν κτίσματα που κατασκευάστηκαν με ατομική πρωτοβουλία, για να καλύψουν ανάγκες 3 έως 7 ατόμών. Η μονή της Ευαγγελιστρίας ήταν αποτέλεσμα συλλογικής πρωτοβουλίας ομάδας ατόμων, τα οποία είχαν συγκεκριμένα πρότυπα βάσει των οποίων θα κατασκεύαζαν το μοναστήρι και κτιριολογικό πρόγραμμα για κάλυψη αναγκών μεγάλης ομάδας ατόμων (αναφέρεται ο αριθμός 70).

Με αυτάτα λόγια ο συγγραφέας θέλει να τονίσει τη διαφορά που υπάρχει μεταξύ των Μονών της Σκιάθου και της Μονής της Ευαγγελιστρίας ως προς το μέγεθος, τη λαμπρότητα, την κτιριακή πληρότητα και τη φήμη.
Πράγματι όλα τα μοναστήρια της Σκιάθου της Σκιάθου υπήρξαν κτίσματα που κατασκευάστηκαν με ατομική πρωτοβουλία, για να καλύψουν ανάγκες 3 έως 7 ατόμών. Η μονή της Ευαγγελιστρίας ήταν αποτέλεσμα συλλογικής πρωτοβουλίας ομάδας ατόμων, τα οποία είχαν συγκεκριμένα πρότυπα βάσει των οποίων θα κατασκεύαζαν το μοναστήρι και κτιριολογικό πρόγραμμα για κάλυψη αναγκών μεγάλης ομάδας ατόμων (αναφέρεται ο αριθμός 70).

Παρ' όλο που οι κτιριακές εγκαταστάσεις θεωρούνται για την εποχή τους σύγχρονες και σύμφωνες με τις απαιτήσεις της κοινόβια μοναστικής ζωής, εν τούτοις η περίοδος της ακμής και της έντονης παρουσίας μοναχών υπήρξε σχετικά μικρή. Και ενώ τις πρώτες οκτώ δεκαετίες της ζωής του το μοναστήρι ανθούσε, παρά το γεγονός ότι σε αυτή την περίοδο έγινε η επανάσταση του '21 και η δημιουργία του Ελληνικού κράτους, μετά το 1870 άρχισε η παρακμή του, η οποία συνεχίστηκε μέχρι των ημερών μας σε σημείο μάλιστα σήμερα σε ολόκληρο το μοναστήρι να υπάρχει ένας μοναχός.

Αυτή η παρακμή, η οποία συνοδευόταν και από έλλειψη οικονομικών πόρων, είχε ως αποτέλεσμα την εγκατάλειψη συντηρήσεως των περισσοτέρων κτισμάτων εκτός των απαραίτητων. Έτσι τα κτίσματα αυτά αναπόφευκτα ερειπώθηκαν και μερικά από αυτά κατάρρευσαν. Η καταστροφή θα ήταν ολοσχερής, αν δεν υπήρχε το ενδιαφέρων και η πρωτοβουλία ορισμένων ηγουμένων να διατηρήσουν και να διασώσουν ό,τι ήταν δυνατόν από το συγκρότημα του μοναστηριού της Ευαγγελιστρίας.

Πολλές από τις πληροφορίες προέρχονται από
το εξαίσιο βιβλίο του Αλέξη Δημ. Αλεξίου

ΣΚΙΑΘΟΣ
Η αρχιτεκτονική
των μεταβυζαντινών
μνημείων